Rok 1580 – ważny dokument

Najdawniejszy dokument wymieniający Buczkowice.

Album - strona tytułowa

Zapis z 1580 r

Mówimy o najdawniejszym, jak dotychczas, odkrytym dokumencie, w którym wymieniane są Buczkowice, jako miejscowość w diecezji krakowskiej. Dokument ten zawiera dane odnoszące się do roku 1580. Mówi o studentach Uniwersytetu Krakowskiego, którzy zostali włączeni do wspólnoty akademickiej właśnie w tym, 1580,  roku. Zbiór, z którego zapisy te wynikają nosi tytuł :

ALBUM STUDIOSORUM
UNIVERSITATIS CRACOVIENSIS
Tomi III fasciculus I.
(Ab anno 1551 ad annum 1589)
Editionem curavit
ADAM CHMIEL

Pod (niewyraźnym) odciskiem pieczęci Uniwersytetu zapisano:

CRACOVIAE,
SUMPTUM FECIT ACADEMIAE LITERRARUM CRACOVIENSIS,
Tipis Universitatis Jagiellonicae
1896

 Interesujący nas fragment spisu studentów znajdujący się na str. 76a (folio 76a) zawiera następujący tekst:

A. D. 1580.

Commutatione aestiua in Octauo Rektoratu R. Domini D. Martini Glicy Pilzniensis, Ecclesiarum Cathedralium Craciviensis et Wratislaniensis Canonici, Uniuersitati Cracouiensi sunt incorporati.
Johannes Stanislai Zawiczki de Zawidz dioc.Plocensis 3. (Proscriptus  ab [Universita]te ob multas in [a]ctis contetntas causas)
Joannes Thome Piotrowski de Warssauia dioc. Posnaniensis 3.
Paulus Petri Jordan de Biecz dioc.Cracouiensis 3.
Andreas Stanislai Famety de Buczkowice dioc.Cracouiensis 2.

Nazwiska studentów umieszczone są w dwóch kolumnach. W pierwszej znajduje się wyłącznie nazwisko Zawiczki z miejscowości Zawidz, zaś pozostałe trzy nazwiska zapisane zostały w drugiej kolumnie.
Przybliżając powyższe teksty przytoczę ich luźne tłumaczenie na język polski, co jest tym bardziej konieczne, że tekst podstawowy pisany jest po łacinie używanej w XVI wieku. Mamy do czynienia ze spisem studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego (Tom III. Część I.), opracowanym pod kierownictwem Adama Chmiela i wydanym w Krakowie staraniem (wydziału?) dokumentów krakowskich, wydrukowanym w roku 1896 w drukarni Uniwersytetu Jagiellońskiego. Na oryginale strony tytułowej zamieszczone jest również nazwisko odpowiedzialnego drukarza – A.M. Kosierkiewicza.

Część merytoryczna interesującego nas fragmentu spisu odnosi się do roku 1580.

Tłumaczenie:

Roku Pańskiego 1580

Dzięki zawartej w okresie letnim umowie w czasie ósmego rektoratu czcigodnego księdza D.Marcina Glicy z Pilzna, kanonika kościołów katedralnych  w Krakowie i Wrocławiu, zostali włączeni do Uniwersytetu Krakowskiego.
Jan Stanisław Zawiczki z m. Zawidz diecezja Płocka 3. (Dopisek- wpisany na  listę uniwersytecką w następstwie licznych zabiegów i sporów).
Jan Tomasz Piotrowski z Warszawy diec. Poznańska 3.
Paweł Piotr Jordan z Biecza diec. Krakowska 3.
Andrzej Stanisław Famety z Buczkowic diec. Krakowska 2.

Według opinii badaczy tego dokumentu, cyfry zamieszczone przy poszczególnych nazwiskach mogą oznaczać wysokość należnego uniwersytetowi czesnego. Jest to jednak tylko domniemanie.
Z tego dokumentu wynika niezbicie, że wieś Buczkowice istniała już w wieku XVI. Musiała to być już wieś o odpowiednio wysokim, jak na ówczesny czas, stopniu zagospodarowania, a także zamożności, skoro z grona jej mieszkańców wyłonił się student Akademii Krakowskiej.
Kolejnym spostrzeżeniem wynikającym z tego odkrycia jest, moim zdaniem to, że rozwój osadnictwa w dolinie Żylicy odbywał się nie w zależności od tego, jak daleko od ówczesnego centrum państwa żywieckiego tereny wsi się znajdowały, ale, jakie na tym terenie panowały warunki dla osadnictwa. A były one identyczne tak na terenie części Łodygowic, Rybarzowic, jak Buczkowic. Stwarzała je Żylica i, w większości, przystępny, choć zalesiony teren. Te fizjograficzne warunki sprzyjały bardzo zbliżonym lub identycznym okresom pojawienia się osadników w Rybarzowicach i Buczkowicach. Pogląd taki prezentowany był w „Historii Buczkowic”, podzielany przez badaczy dziejów, znających lokalne warunki.
Odkryty dokument jest obecnie najstarszym, który potwierdza istnienie Buczkowic, jako wsi wchodzącej w skład dzisiejszej Gminy Buczkowice.
Uznawany za najdawniejszy dokument  odnoszący się do wsi Ribarzowice (Rybarzowice) jest nieznacznie, bo o rok „młodszy” od buczkowickiego -pochodzi z roku 1581.