Herb Buczkowic

Herb Buczkowic

Wspominaliśmy już wcześniej, że Buczkowice nie mają oficjalnego herbu. Znak, którym posługiwano się przez wiele lat, jest niczym innym, jak przykładem wykorzystania rysunku zawartego w tzw. tłoku pieczętnym. Odcisk tego znaku znajdujemy po raz pierwszy na dokumentach z roku 1802 i 1804, czyli w czasie, gdy właścicielką państwa łodygowickiego była Marcelina Borzęcka. Nie mamy dotychczas żadnych przesłanek ku temu, by twierdzić, że rok 1802 jest tym, w którym po raz pierwszy pieczęci takiej użyto. Opis tej pieczęci zawarty został we wstępie strony „pierwszy krok ku poznaniu historii Buczkowic”  więc nie będziemy do niego powracać.Wspomnimy tylko, że poza wymienionymi w latach 1802 i 1804 dokumentami nie znamy, jak dotąd, innych dokumentów opatrzonych tą pieczęcią. Nie wykorzystywano jej na dokumentach Szkoły Ludowej w Buczkowicach, np. świadectwach szkolnych, na których umieszczane były pieczęcie szkoły z wyeksponowanym herbem Galicji. W oficjalnym obiegu  rysunek odpowiadający wyglądowi tarczy herbowej z tłoku pieczętnego pojawił się dopiero po odzyskaniu niepodległości Polski po roku 1918.  Były to pieczęcie Urzędu Gminy Buczkowice.  

Replika tłoku pieczetnego      Pieczęć Urzędu Gminy z 1929 r.       Pieczęć Urzędu Gminy  z 1921 r.

W pierwszych latach niepodległości pieczęć Urzędu Gminy stanowiła dość dokładne odwzorowanie  zasadniczej części pieczęci z roku 1802, co nie oznacza, że była zachowana całkowita wierność wzorcowi. Dostrzegalną różnicę można dostrzec w kształcie tarczy herbowej. O ile na wzorcu z 1802 miała ona kształt odpowiadający rycerskiego pawęża-szczytu charakteryzującego się wydłużonym kształtem, pozbawionym wyobleń, o tyle pieczęć Urzędu Gminy  już takie wyoblenia zawierała. Tym samym pieczęć ta  kształt tarczy zbliżała do znanych z innych przykładów tarcz herbowych. W kolejnych latach na pieczęci Urzędu Gminy pojawiła się pieczęć, na której daleko idącym zmianom poddano gwiazdy ośmioramienne. O ile tuż po roku 1918 miały one wyraziste kształty, o tyle w latach późniejszych gwiazdy zmieniały się w  coś, co gwiazd nie przypominało. Odpowiadało bardziej znakowi „karo” lub gwiazdek uzyskanych odpowiednim układem linii.

Podlegające takim kolejnym modyfikacjom pieczęcie Urzędu Gminy były używane aż do końca roku 1934. Od 1. stycznia 1935 r. została bowiem wprowadzona w życie zmiana podziału administracyjnego kraju, w którym pojawił się, w miejsce dawnych gmin, nowy twór, nazywany gminami zbiorowymi. Ten fakt  oznaczał i to, że z obiegu publicznego usunięte zostały dawne pieczęcie gminne, a więc również i nasza buczkowicka.
W gminie zbiorowej stosowane były okrągłe pieczęcie z godłem państwa i nazwą gminy zbiorowej. Dawne gminy wiejskie stały się sołectwami, w których sołtys używał pieczątki zawierającej tylko nazwę sołectwa. Nie było w niej miejsca na nawiązywanie do przedwiekowej tradycji. Można zatem stwierdzić, że władze  Polski międzywojennej miały w tej sprawie „zasługi”; wyrugowały  z publicznego obiegu dawne znaki, którymi wsie się pieczętowały.

Okres okupacji, oczywiście, wykluczał stosowanie herbów wsi, które zostały zastąpione niemiecką „wroną” z nazwą gminy. Choć w przypadku Buczkowic z nazwą tą Niemcy mieli trudności . W różnych okresach stosowane takie jak: Buczkowitz, Butschkowitz.

Po wyzwoleniu spod okupacji niemieckiej, używanie pieczęci nawiązującej do historycznego tłoku pieczętnego wsi  również nie było możliwe, jako że gminy powojenne przybrały kształt dawnych gmin zbiorowych, takich, jakie funkcjonowały od roku 1935. Gminy i ich władze stały się elementami składowymi władzy państwowej, a nie samorządowej. Pojęcie samorządu lokalnego (gminnego, powiatowego itd.) zniknęło ze słownika. Poszczególne wsie uzyskały status tzw. gromad – części gminy zbiorowej. Sytuacji nie zmieniła w interesującej nas sprawie również kolejna reforma administracji tzw. terenowej i powstanie gromad, jako podstawowego elementu terenowych organów administracji państwowej. Przez cały omawiany okres powojenny w użyciu były pieczęcie okrągłe z godłem państwa. Nie było miejsca na eksponowanie znaków historycznych. Sytuacja zaczęła się zmieniać po roku 1990, kiedy nastąpił powrót do koncepcji samorządu lokalnego, którego materialnym wyrazem na szczeblu podstawowym stały się gminy. To oczywiście nie oznacza, że nie pojawiały się indywidualne inicjatywy powrotu do zapomnianych wiejskich znaków. Buczkowice były przykładem takich powrotów do dawnych symboli. W roku 1986 na uroczystościach dożynkowych z inicjatywy kierownictwa ówczesnej Rady Sołeckiej zaprezentowany został herb wsi zawierający stylizowaną wersję historycznego odcisku pieczęci wsi.

Władze gminy, niedługo potem, doprowadziły herb Buczkowic do wyglądu karykaturalnego. Herb eksponowany obecnie przez władze gminneDlatego osąd, jaki w tej sprawie reprezentuje Towarzystwo Społeczno-Kulturalne „Zagroda” w Buczkowicach jest bardzo krytyczny.  Herb właściwy