Uzasadnienie uchwały Walnego Zgromadzenia Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego „Zagroda” w Buczkowicach z 9. marca 2018 r.

Do Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego „Zagroda” wpłynął projekt wystąpienia  reprezentacji towarzystw regionalnych z dawnej krakowskiej części tego województwa  kierowanego  do władz województwa śląskiego w sprawie zmian nazwy województwa oraz jego heraldyki. Autorzy wniosku postulują w nim, by nazwa Województwa Śląskiego została zmieniona na Województwo Śląsko-Małopolskie. W sprawie symboli i znaków nie przedkładają propozycji co do cech tych znaków.
Uzasadnienie wniosku oparte jest na przekonaniu, że programowa działalność władz województwa doprowadza do całkowitego pomijania w niej specyfiki tej części Województwa Śląskiego, która historycznie przynależna była w minionym okresie do województwa krakowskiego. Wskazują na odmienność kulturową tej części Województwa Śląskiego, na jej barwność i specyfikę, która na skutek wspominanej polityki władz wojewódzkich traci na znaczeniu we wszystkich dziedzinach życia społecznego województwa. Tereny pokrakowskie poddawane są pogłębiającemu się procesowi „ześląszczenia” z oczywistą szkodą dla bogactwa kulturowego dawnej krakowskiej jego części, ze szkodą dla zachowania tożsamości kulturowej najbliższego nam regionu. Wnioskodawcy uznają iż proces ten jest ze wszech miar szkodliwy. Jego szkodliwość przejawia się w wielu dziedzinach życia społecznego, a także gospodarczego powodując rugowanie lub zdecydowane ograniczanie znaczenia naszej- po krakowskiej części województwa śląskiego, którego fragmentem jest m.in. bialska część powiatu bielskiego.
Jako przykład pacyfikującego działania władz wojewódzkich na sferę tożsamości wskazywanej części Województwa wymienia się treści zawarte w projektowanych podręczniku elektronicznym dla wychowania regionalnego „EDUŚ”, gdzie specyfika wspomnianego regionu Województwa jest niemal wyeliminowana. Wniosek, o którym wspomina się wyżej ma postać „Stanowiska”, a zawarte w nim postulaty, jak twierdzą autorzy cieszy się poparciem części organizacji pozarządowych o charakterze regionalnym działających w powiecie bielskim, a także poza powiatem, ( w Zagłębiu Dąbrowskim, Częstochowie). Inicjatorzy kampanii, której przejawem jest „Stanowisko” zwrócili się m.in. do „Zagrody” o przyłączenie się do podjętej kampanii i jej wsparcie. Dokument  -„Stanowisko” został „Zagrodzie”  przesłany drogą elektroniczną 20. grudnia 2017 r.
Należy wspomnieć, że problem zawartości merytorycznej wspomnianego podręcznika „EDUŚ” był podnoszony na XIII Zjeździe Towarzystw Regionalnych z powiatu bielskiego w Bestwinie. Tam też została przekazana informacja o powołaniu przez Starostę Żywieckiego komisji – zespołu, który miał za zadanie podjąć współpracę w Ośrodkiem Doskonalenia Nauczycieli w Katowicach, opracowującym ten podręcznik, by treści tej pomocy naukowej uzupełnić. W uchwale Zjazdu znalazł się postulat kierowany do Starosty Bielskiego, aby ze swe strony uczynił podobny do żywieckiego  krok, by problematyka naszej ziemi w jej najszerszym zakresie została w podręczniku uwzględniona. Nie są  znane fakty, które miałyby świadczyć, że ten postulat Zjazdu jest w polu zainteresowania Starosty.
Pragnąc wyjaśnić szereg okoliczności ważnych dla podjęcia racjonalnych postanowień, 7. stycznia 2018 r. poprosiliśmy o przekazanie dodatkowych informacji na temat okoliczności w których podjęta została inicjatywa, umocowania prawnego osób reprezentujących towarzystwa, ewentualnych związków tego dokumentu z uchwałami XIII Zjazdu Towarzystw. Wyjaśnienia, o które się zwracaliśmy, dotarły do „Zagrody” drogą elektroniczną 8. lutego 2018 r. W świetle uzyskanych wyjaśnień Zarząd Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego „Zagroda” rekomenduje podjęcie uchwały uzasadnionej niżej wymienionymi argumentami:

1. Niepodważalna jest teza o pomijaniu przez władze województwa śląskiego ważnej społecznie problematyki kulturowej po krakowskiej części tego województwa, a w tym i powiatu bielskiego.

2. Problem nie tkwi jednak w brzmieniu nazwy województwa ale dojrzałości jego kierownictwa, które winno mieć świadomość wielokulturowości regionów, tworzących ten organizm i dbać o kultywowanie i umacnianie tego, co jest częścią składową dorobku ziem wchodzących w skład obecnego województwa. Zniesione w roku 1998 Województwo Bielskie jest dobitnym tego stanowiska przykładem. Nie zatem nazwa województwa ma decydujące znaczenie dla szacunku dla społecznego i gospodarczego dorobku poszczególnych jego części, ale odpowiedzialna polityka gospodarcza i kulturalna, prowadzona przez władze wojewódzkie, których obowiązkiem jest sięganie do zasobów i możliwości poszczególnych ziem tworzących województwo.
Z tego powodu Walne Zgromadzenie Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego ”Zagroda” uważa, że obrany kierunek działań jest kierunkiem nieefektywnym, nieskutecznym, by obecny stan spraw uległy poprawie.  Angażowanie społecznego wysiłku w tym kierunku jest bezcelowe, bowiem odnosi się do formalnej a nie merytorycznej strony działań administracji wojewódzkiej, podczas, gdy ta druga, a więc merytoryczna, ma zasadnicze znaczenie dla uzdrowienia obecnej rzeczywiście niewłaściwej sytuacji. Sprawą, na którą zwraca się uwagę  jest fakt, że proponowana nowa nazwa województwa: Śląsko-Małopolskie, budzi zastrzeżenia ze względu na istnienie samodzielnego Województwa Małopolskiego.

3. Wybrany przez inicjatorów kampanii kierunek dystansowania się od kontaktów z władzami powiatu ( ów) jest niezrozumiały podobnie, jak dystansowanie się od rozszerzenia sfery działań na polityków szczebla wojewódzkiego i centralnego (jeśliby uznać zmianę nazwy województwa za problem centralny). Zmiana nazwy województwa wymaga decyzji w randze ustawy, a ściślej, zmiany ustawy o podziale terytorialnym kraju. Nawet zmasowanym poparciem wniosku ze strony organizacji pozarządowych nie można przeprowadzić nowelizacji ustawy. Do tego niezbędna jest mobilizacja posłów i senatorów. Dla zmiany ustawy konieczne jest zjednanie dla pomysłu organu, osób, grupy osób, którym prawo przypisuje przywilej tzw. inicjatywy ustawodawczej. Losy projektów obywatelskich, (poza pewnymi kręgami politycznymi,) kończą się w sejmowej zamrażarce. Nie wydaje się, by zmiana  nazwy województwa była dla władz centralnych tematem zasadniczym lub przynoszącym polityczne korzyści, a tylko te liczą się, jak dotychczas, w sferze legislacyjnej.
Zasadniczej natury wątpliwości budzi omijanie przez wnioskodawców władz powiatowych i radnych Sejmiku Województwa Śląskiego. Powody tych wątpliwości są co najmniej dwa:
– Władze powiatu nie mogą być zaskoczone inicjatywą. Powinny być sojusznikiem wnioskodawców, a także ich „urzędowym” rzecznikiem (znów, jeśli zmiana nazwy województwa ma być w centrum uwagi, a nie treść i formy działalności władz województwa).
– Pomijanie radnych Sejmiku jest wyrazem niedoceniania znaczenia naszych przedstawicieli w tym organie, który decyduje o wielu konkretnych przedsięwzięciach w dziedzinie samorządowej.

4. Osiągnięcie oczekiwanych zmian w polityce władz wojewódzkich w stosunku do naszego regionu może zdecydowanie szybciej nastąpić w sferze działalności merytorycznej. Kampanii na tym polu inicjatorzy nie proponują, mimo, że sukces w tej dziedzinie może być osiągnięty stosunkowo szybko, jeśli mobilizacja wszystkich sił działających w tym kierunku będzie pełna, a zaproponowane  zmiany będą przemyślane i skutecznie zaprezentowane. To wymaga zmiany stylu i trybu pracy zespołu inicjatywnego, który a priori nie powinien wykluczać z dyskusji żadnego podmiotu.
W pierwszej kolejności należałoby się skoncentrować na sprawach edukacji, czyli wypełnieniu treścią uchwały XIII Zjazdu Towarzystw Regionalnych w Bestwinie.

.